'Hoe gaaf is het dat je een echte kunstenaar ontmoet!'
Nina Tijsterman groeide op in Almere, in de wijk Tussen de Vaarten, en zat er tussen 2000 en 2008 op de basisschool. "Er werd nog druk gebouwd overal in de wijk", herinnert ze zich. "Ik heb als kind de stad zien groeien tot wat het nu is." Kunsteducatie was er nog niet echt, behalve beeldende lessen, en een incidentele drama- of djembéles. Wel was er een schoolkrant, weet ze nog, waarvoor ze op excursie gingen helemaal naar het Escher Museum in Den Haag. Dat maakte indruk.
Zingen en dansen waren haar grote hobby's: ze zat op een dansschool, en vond de CKV- en andere kunstlessen op De Meergronden, haar middelbare school, heel interessant. Ze zong in een band, speelde in de theatergroep van de school, en is sinds een paar jaar ook actief als DJ. Even dacht ze dat ze misschien naar het conservatorium wilde, of de kunstacademie, maar uiteindelijk koos ze voor de studie Media, Kunst, Design en Architectuur aan de VU in Amsterdam. Daarna deed ze de masterstudie Kunsteducatie in Utrecht, wat haar een eerstegraads lesbevoegdheid opleverde voor de vakken CKV en kunstgeschiedenis.
Na haar studie ging ze werken als rondleider, docent en educator in de museumwereld. Dat doet ze nog steeds, voor schoolklassen, en voor volwassenen. Dat combineert ze nu met haar nieuwe functie van educator bij KIDD. Zij richt zich daarbij op de disciplines beeldende kunst, architectuur en erfgoed.
Wat doet een 'educator' precies?
"Samen met de kunstenaars, of partners, kijk ik naar het totale aanbod aan lessen uit het KIDD-programma. We proberen een evenwichtig programma samen te stellen van vier lessen per jaar, waarvan drie masterclasses en één excursie, gedurende de hele basisschooltijd van een kind. Bij iedere activiteit hoort een voorbereidende les, en een reflectie achteraf. Ik denk mee over wat er nog ontbreekt, en ook over de inhoud van de individuele lessen. De kunstenaar geeft de les, de educator helpt bij de voorbereiding. Wij maken bijvoorbeeld de voorbereidende les die de leerkracht geeft, voordat de kunstenaar komt, en doen ook suggesties voor een verwerkingsles. Met de kunstenaar sparren we over vragen als: is de les praktisch haalbaar, sluit zij voldoende aan bij de leeftijd, is zij gevarieerd genoeg?"
Een KIDD-les heeft een aantal vaste kenmerken waarover de educator 'waakt':
- de lessen zijn zo veel mogelijk multidisciplinair - in een dansworkshop kan bijvoorbeeld zomaar ook een beetje architectuur voorbij komen;
- ze sluiten aan bij het taalonderwijs op school en het leerplankader SLO;
- zij hebben een band met Almere: kinderen ontdekken dat 'kunst dichterbij is dan je denkt', ze kunnen ernaartoe in hun eigen omgeving;
- de lessen inspireren, zetten aan het denken en zorgen dat je net even op een andere manier naar de wereld kijkt - dat is wat kunst kan doen: leerlingen worden uitgedaagd zelf de fases van het creatieve proces te doorlopen;
- de masterclasses worden altijd gegeven door een 'echte kunstenaar', of iemand die echt in de kunstwereld werkt - in de ontmoeting van kinderen met de creativiteit en passie van een kunstenaar gebeurt iets bijzonders. ‘Hoe gaaf dat je de ene masterclass les kan hebben van een installatiekunstenaar of fotograaf, en de ander weer van een danser of archeoloog!' zegt Nina. (Voor meer informatie over de vijf pijlers van KIDD, zie hier)
Wat hoop je bij kinderen terug te zien in je werk als educator?
"De mooiste vraag die je na afloop kunt krijgen is: wanneer komen jullie weer terug? Kinderen zijn heel puur in hun reactie, en als wij hun verwondering weten aan te wakkeren, hebben we het goed gedaan. Ik hoop eraan bij te kunnen dragen dat kinderen met een open blik in de wereld staan, dat ze nieuwsgierig blijven. En dat ze, door in aanraking te komen met kunst, en zelf kunst te creëren, hun gevoelens kunnen uiten, en daar plezier aan beleven, en wie weet hun eigen kunstenaarschap verder kunnen ontwikkelen."
Heb je nog tips voor de leerkrachten en ICC'ers op de scholen in Almere?
"De voorbereidende lessen zijn zo gemaakt dat de leerkracht ze heel makkelijk kunnen geven zoals ze zijn beschreven. Maar voel je als leerkracht natuurlijk ook vrij om er een eigen draai aan te geven. Zo was ik laatst bij een pilotles waarbij de leerkracht voorbeelden nam uit het boek dat ze op dat moment met elkaar in de klas lazen. Super om het zo nog dichter bij de belevingswereld van de kinderen te brengen!”
Boekentip voor nog meer inspiratie
Voor wie wel in is voor een dagelijkse dosis kunstinspiratie, heeft Nina de volgende tip: het boek How to Live an Artful Life (of de Nederlandse vertaling Hoe leef ik een kunstrijk leven) van Katie Hessel. “Het is opgezet als een soort dagboek, gekoppeld aan de seizoenen van het jaar: elke dag een pagina met inspirerende citaten van kunstenaars over kunst, creativiteit en hoe je die in je dagelijks leven kunt verweven. Soms staat er ook een kunstwerk bij, en af en toe een opdracht. Het boek bevat vooral citaten van vrouwelijke kunstenaars die zij de afgelopen tien jaar heeft geïnterviewd voor haar podcast Great Women Artists.”
