'We hopen de kinderen met deze films een beetje uit hun bubbel te krijgen'

Heel blij is 'juf mediawijsheid' Linlin van Lonkhuyzen van De Nieuwe Bibliotheek dat film nu ook onderdeel is van het KIDD-programma. "Kinderen begrijpen de wereld steeds meer via beeld. Ze zitten gemiddeld vijf uur per dag achter een scherm en zien voortdurend filmpjes voorbijkomen, op YouTube en TikTok. Het is belangrijk om ze al heel jong te leren hoe ze echt van nep kunnen onderscheiden, en wat er komt kijken bij het maken van een echte goede film."

Drie van die echte goede films krijgen de kinderen van groep 3 te zien in de filmzaal van De Nieuwe Bibliotheek. Ze zijn zorgvuldig gekozen, met als criteria dat kinderen zich erin moeten kunnen herkennen, en dat ze aansluiten bij de thema's die op school en voor de kinderen spelen.

Van tevoren krijgen de kinderen een juryformulier waarmee ze de films kunnen beoordelen door een kruisje te zetten bij een van de smileys op het formulier: konden ze zich herkennen in het 'hoofdpersonage'? Wat vonden ze van de film als geheel, het verhaal en hoe het gefilmd was? En vonden ze de 'filmmuziek' goed passen bij het verhaal?

Minny Mouse en De Billenwinkel

Het mooie is dat zodra het licht in de zaal uitgaat, en de film begint, de kinderen soms letterlijk op het puntje van hun stoel gaan zitten en helemaal opgaan in de film. Ze zien het verhaal van Sammy (in 'De Billenwinkel') die een brood wil kopen bij de bakker, maar door de grote mensen steeds wordt weggeduwd, en daardoor alleen tegen hun billen aankijkt. Totdat hij ontdekt dat hij de mensen kan stilzetten met zijn radiografische bestuurapparaat - 'freeze!' Dat zouden alle kinderen wel willen!

De tweede film gaat over Mina Moes, die het liefst Minny Mouse wil zijn. Ze is af en toe best eenzaam en wordt ook wel gepest, vanwege de Minny-Mouse-oren die ze altijd op heeft. Maar ze laat zich niet kennen en is dolgelukkig als ze de wedstrijd wint om de echte Minny Mouse te mogen ontmoeten. Dapper stapt ze, mét kersverse Minny-Mouse-oren, op de bus een nieuw avontuur tegemoet. Vooral dat ze wegging met de bus, met haar moeder er wanhopig achteraan fietsend, vonden de kinderen grappig.

Tot slot is er nog een korte animatiefilm over een meisje dat leert fietsen, en ineens de hele wereld over fietst, achter de rode sjaal aan van haar vader, of opa, die in de lucht was gevlogen. "Vooral de muziek was perfect", concluderen de kinderen na afloop. Wat een prachtcompliment voor de makers!

"We hopen de kinderen met deze films een beetje uit hun bubbel te krijgen", vertelt 'filmjuf' Linlin na afloop. "Want zo werkt dat natuurlijk tegenwoordig: als ze eenmaal ergens op klikken, krijgen ze alleen nog maar vergelijkbare dingen te zien, en niks anders meer. Bovendien is de kwaliteit van wat ze zien, bijvoorbeeld op YouTube, TikTok of Netflix, vaak heel bedenkelijk. Wij willen ze graag in aanraking brengen met kwaliteit, zodat ze waardering krijgen voor film als kunstvorm, en een beetje een gevoel krijgen voor wat er komt kijken bij het maken van een echt goede film."

'Wat denk jij, wat heb jij gezien?'

Belangrijk daarbij is wel dat de films aansluiten bij de wereld van de kinderen, anders schiet je je doel voorbij. En het gaat er ook niet om om kennis over te dragen, maar om de kijkervaring van de kinderen te stimuleren. Linlin: "Als moderator van educatie-activiteiten leren we daarom om niets in te vullen voor de kinderen. Het gaat om hún ervaring, en dat je stimuleert dat ze daarover gaan praten met elkaar. Soms flapt er nog wel eens een sturende opmerking bij mij uit, zoals 'ja, leuk hè?' De kunst is om zo open mogelijke vragen te stellen, zoals: wat denk jij, wat heb jij gezien? Ieder antwoord daarbij is goed. Zo stimuleer je dat ze gaan nadenken over wat ze hebben gezien."

Pien Koot, educator van KIDD: “We wilden graag de discipline film meer terug laten komen in de KIDD-leerlijn. Het is een kunstvorm waar kinderen tegenwoordig veel mee in aanraking komen, waardoor het goed aansluit bij hun belevingswereld. Daarom benaderden we vorig jaar De Nieuwe Bibliotheek om samen met ons een nieuw lesblok rondom film vorm te geven. In de voorbereidende les wordt er in de klas eerst een boek gelezen, vervolgens bekijken ze een filmfragment met dezelfde personages. Zo bespreken ze de verschillen tussen een verhaal in een boek en in een film. Zowel in de voorbereidende les, als tijdens de excursie komen leerlingen in aanraking met verschillende aspecten van film én met verschillende filmstijlen. Ze leren goed kijken naar de verschillende films en leren hoe ze hun mening daarover kunnen vormen.”